مقیاس و دستگاه مختصات

مقیاس چیست؟ کاربرد مقیاس و دستگاه مختصات در کجاست؟

مقیاس و سیستم مختصات، دو اصطلاح مهم از اصطلاحات نقشه برداری به حساب می آید. در مقاله های قبل گفتیم که نقشه عبارت از ترسیم تصویر افقی قسمتی از عوارض زمین ( اعم از طبیعی و یا مصنوعی) به نسبتی کوچکتر برروی صفحه تصویر است.

مقیاس و دستگاه مختصات در نقشه برداری
با ترسیم شکلهای هندسی و تغییراندازه نظیر به نظیرآن ها، اشکالی کاملا مشابه با اندازه متفاوت ایجاد کرده ایم که بین آنها نسبت کوچک یا بزرگ شدن وجود دارد، این نسبت کلید واژه مقیاس است. مقیاس و دستگاه مختصات علاوه بر نقشه برداری و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در کلیه امور مهندسی نیز کاربرد دارد. به عنوان مثال در تهیه نقشه فتوگرامتری با استفاده از پهباد و هلی شات ابتدا مقیاس نقشه را مشخص نموده و بر این اساس ارتفاع پرواز و رن های پروازی مشخص می شود.

مقیاس چیست؟

نسبت اندازه ترسیمی به اندازه واقعی را با ( E ) نشان می دهیم:

معمولا مقیاس در نقشه ها را به دو صورت عددی و ترسیمی نشان می دهند.

مقیاس خطی یا ترسیمی

عبارتست از پاره خطی که به فواصل مساوی تقسیم شده و هر قسمت از آن طول معینی از زمین را نشان می دهد.

مقیاس و دستگاه مختصات در نقشه برداری
مقیاس هر نقشه با توجه به عواملی چون ابعاد زمین و کاغذ نقشه – دقت لازم – امکانات موجود در زمان تهیه نقشه وجنبه های اقتصادی انتخاب میشود. هرچه مقیاس نقشه بزرگتر باشد دقت اندازه های آن بیشتر است و به همین ترتیب، هزینه، صرف وقت و امکانات بیشتری را طلب میکند.
از جمله مزایای مقیاس خطی به مقیاس عددی این است که عوامل محیطی ( که بر اثرآنها طول وعرض کاغذ نقشه نیز تغییر میکند) بر مقیاس ترسیمی اثر گذاشته و منطبق بر ابعاد نقشه تغییر میکند .
مقیاس عددی ذکر شده، در کشورهایی که دارای سیستم متریک هستند رایج است . این مقیاس به مقیاس ساده نیز شناخته میشود . در کشورهایی که سیستم غیر متریک دارند مثل انگلستان از مقیاس عددی مرکب استفاده میشود مثلا ۸/۱۰ یعنی ۸ اینچ روی نقشه برابر ۱۰ مایل روی زمین است.

مقیاس و دستگاه مختصات در نقشه برداری

 

انواع نقشه از نظر مقیاس

نقشه های خیلی بزرگ مقیاس : مقیاسهای ۱/۱۰۰ تا ۱/۵۰۰(نقشه های ساختمانی)
نقشه های بزرگ مقیاس : مقیاسهای ۱/۵۰۰ تا ۱/۱۰۰۰۰( کارهای مهندسی، ثبتی و اجرایی)
نقشه های میان مقیاس : مقیاسهای ۱/۱۰۰۰۰ تا ۱/۵۰۰۰۰ ( نقشه های توپوگرافی)
نقشه های کوچک مقیاس : مقیاسهای ۱/۵۰۰۰ تا ۱/۲۵۰۰۰۰ ( نقشه های مملکتی وشهری)
نقشه های خیلی کوچک مقیاس : ازمقیاس ۱/۲۵۰۰۰۰ به بالا(نقشه های جغرافیایی )
انواع نقشه از نظر محتوی:
نقشه های مسطحاتی- توپوگرافی- ثبت املاکی- هواشناسی- شهر سازی- تاریخی- زمین شناسی- و….

 

مهندس حسین طاهری فرد ۱۳۹۸/۰۸/۱۹

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *