مختصات مکانی که هستیم

دستگاه مختصات

شاید این مسئله ذهن خیلی از ما ها رو درگیر خودش کرده باشه اعداد و ارقامی که روی تابلو های جاده ها یا آزادراه ها وجود دارن نشون دهنده چیه؟ مثلا رشت ۱ شمال ، کاشان ۷ جنوب و خیلی تابلو های دیگه که در جاده ها وجود داره چه معنی میده؟ با ما همراه بشید تا دلیل بفهمید این اعدادچی هستن و به چه دردی میخورن.

مختصات رو همه ازکلاس های درس یاد گرفتیم : مختصات جمع مختص است.

مختص اول محور طولها (X)  و مختص دوم عرض است که با (Y)  نشان میدهیم و به صورت  A  به مختصات x  و y نوشته و خوانده میشود .

حالا روی محور یا دستگاه مختصات علامت میزنیم و نقطه را پیدا میکنیم. دو تا عدد داریم اولین عدد که مربوط به محور xهاست رو از چپ به راست و دومین عدد رو که مربوط به محور Y هاست از پایین به بالا پیدا می کنیم. مختصات رو یا روی یک صفحه کاغذ با رسم دو تا خط عمود به هم می نویسیم مثل ۳ و ۵ یا محلی که اندازه گیری (یا نقشه برداری) کردیم ثبت می کنیم .

 

محور مختصات

 

مختصات نقطه ای که هستیم

گاهی دوست داریم مختصات نقطه­ ی خودمون رو بدونیم این که  جهت حرکت ما به سمت شرق است یا به سمت غرب؟ خب با استفاده از تابلوهای نصب شده در راه ها اطلاعات کلی مسیر رو بدست میاریم، مثلاجهت ها رو  از حروف اختصاری روی تابلوها متوجه می شیم . یادمان نرفته که E -W -N- S  جهات اصلی شرق، غرب، شمال و جنوب را با حروف نشان داده است.

کشور ما به دلیل داشتن مساحت زیاد طبیعتا از تعداد زیادی جاده و آزادراه هم برخوردار هست. 

ایران حدود ۹ تا آزادراه داره که  شماره ۱ تا ۹رو به خودشون اختصاص دادن.

تفسیر تابلوهای مرتبط با موضوع

این تابلوها رو در اتوبان ها یا جاده های بین شهری می بینیم E2 یعنی جهت مسیر ما در آزادراه شماره ۲ (تهران تبریز) به سمت شرق است . این آزاد راه مهمترین خط ترانزیتی است که ادامه اون رو در مسیر مشهد سرخس هم می بینیم.

به عنوان مثال تصویر پایین که شماره ۲ رو نشون میده آزادراهی هست که از تهران به تبریز میره و برعکس.

اعداد ۱۱تا ۹۹ برای بزرگراه ها و راه های اصلی است.

وقتی تابلو E  یا W رو می بینیم از دید جغرافیایی در امتداد محور طول ها در حرکتی هستیم. به عبارت دیگه هم جهت با خط استوا و در محور X مختصات دکارتی در حال حرکت هستیم.

 

 

مختصاتمختصات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در تصویر پایین یکی از جاده های مهم و طولانی که با کد ۶۵ نشون داده شده رو میبینید و به این معنی هست اگر مسیر مستقیم رو ادامه بدیددر  جاده شماره ۶۵ به سمت شمال (سلفچگان) میرید، اما اگر از خروجی جاده خارج بشید به سمت آزادراه ۷ به سمت شمال حرکت می کنید و به شهر های کاشان و تهران میرسید.

 

 

مثال دیگه برای واضح تر شدن موضوع جاده تهران-آمل (محمود آباد) جاده شماره ۷۷ هست. حالا اگر روی تابلو نوشته باشه آمل ۷۷ شمال،یعنی شما در مسیر جنوب به شمال جاده ۷۷ به سمت آمل در حال حرکت هستید.

یک نکته دیگه اینکه از اعداد زوج برای جاده های غرب به شرق استفاده میکنن و مسیرهای شمال به جنوب با اعداد فرد شماره گذاری شده اند.

 

GPS

مختصات قابل بحث ما مختصات جهانی است، اینجا هم محورهایی داریم که صفرش گرینویچ در انگلستان است.

مختصات محل رو یا از روی نقشه می خونیم ،  یا از نرم افزارها کمک می گیریم و یا با استفاده از سیستم تعیین موقعیت جهانی GPS پیدا کنیم.

البته GPS یکسری تنظیماتی داره تا نوع مختصات مورد نظر ما رو نمایش بدهد.

این مختصات در محور x ،شش رقمی و  در محور Y باید هفت رقمی باشه. مختصات جغرافیایی رو با حروف E   در طول و N  در محور عرض نشان می دهیم.

مثلا یک نقطه در دستگاه مختصات جغرافیایی در ۵۱ درجه طول شرقی و ۳۶ درجه عرض شمالی واقع است.

مختصات متریک (دکارتی) اون  نقطه X=500000  و Y=3984000  است .

 

مبداء مختصات جغرافیایی:

مداری که کره زمین را به دو نیمکره شمالی وجنوبی تقسیم میکند دایره ( خط ) استوا است .

نصف النهار مبدا که از رصد خانه گرینویچ انگلستان میگذرد زمین را به دو نیمکره شرقی وغربی تقسیم میکند.

مهندس حسین طاهری فرد

۹۸/۸/۲۰

منابع  و مآخذ: نقشه های ۱:۵۰۰۰۰ پوششی ایران

فهرست راه های ایران ویکی پدیا

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *